เปิดร้านค้าปลีก vs ร้านออนไลน์ ปี 2569 แบบไหนคุ้มภาษีกว่ากัน

เขียนโดยทีมนักบัญชี Fahthong Accounting

มีลูกค้าคนหนึ่งกำลังคิดจะเริ่มธุรกิจเสริม ยังตัดสินใจไม่ได้ว่าจะเช่าพื้นที่เปิดร้านเล็กๆ หรือขายผ่านช่องทางออนไลน์อย่างเดียวไปก่อน เขาถามเราว่า
“เรื่องภาษีสองแบบนี้ต่างกันเยอะไหม แล้วแบบไหนคุ้มกว่ากัน”
คำถามนี้จริงๆ ไม่มีคำตอบตายตัวค่ะ เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย แต่พอจะแยกให้เห็นภาพชัดๆ ได้ว่าแต่ละแบบมีเรื่องภาษีและต้นทุนอะไรที่ต้องคิดต่างกันบ้าง

ภาระภาษีพื้นฐานเหมือนกัน ต่างกันที่ต้นทุนแวดล้อม

ไม่ว่าจะขายหน้าร้านหรือขายออนไลน์ หากเป็นบุคคลธรรมดาที่ประกอบกิจการขายสินค้า รายได้จากการขายสินค้าทั่วไปถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) และต้องนำมาคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ส่วนกรณีดำเนินธุรกิจในรูปแบบนิติบุคคล ก็จะอยู่ภายใต้ภาษีเงินได้นิติบุคคลตามหลักเกณฑ์ของนิติบุคคลนั้น

ในส่วนของภาษีมูลค่าเพิ่ม หากเป็นกิจการที่อยู่ในบังคับ VAT และมีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี โดยทั่วไปต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ดังนั้นหลักเกณฑ์นี้ไม่ได้เปลี่ยนไปเพียงเพราะเลือกขายผ่านหน้าร้านหรือช่องทางออนไลน์

พูดง่ายๆ คือกติกาภาษีหลักไม่ได้ต่างกันเพราะช่องทางขาย แต่สิ่งที่ต่างกันจริงๆ คือ โครงสร้างต้นทุนที่ส่งผลต่อกำไรของธุรกิจ ซึ่งสุดท้ายย่อมส่งผลต่อภาระภาษีเงินได้ด้วย

ร้านค้าปลีกที่มีหน้าร้าน มีต้นทุนอะไรบ้าง?

ร้านค้าปลีกที่มีหน้าร้าน มักมีต้นทุนคงที่ เช่น ค่าเช่าพื้นที่ ค่าน้ำค่าไฟ ค่าตกแต่งร้าน และค่าจ้างพนักงานประจำ ต้นทุนเหล่านี้อาจนำมาพิจารณาหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ตามประเภทเงินได้และหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด โดยต้องมีเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม

แต่ในทางธุรกิจ ต้นทุนเหล่านี้ก็หมายความว่าต้องมีกระแสเงินสดออกทุกเดือน ไม่ว่าจะขายได้มากหรือน้อยก็ตาม

ร้านออนไลน์มีต้นทุนแบบไหน?

ร้านออนไลน์อย่างเดียว มักมีต้นทุนคงที่ต่ำกว่ามาก ไม่ต้องเช่าพื้นที่หรือจ่ายค่าสาธารณูปโภคแบบร้านหน้าร้าน แต่จะมีต้นทุนผันแปรที่มากับแพลตฟอร์มแทน เช่น ค่าคอมมิชชั่นที่แพลตฟอร์มหักจากยอดขายแต่ละออเดอร์ ค่าธรรมเนียมการทำธุรกรรม และค่าโฆษณาบนแพลตฟอร์มเพื่อให้สินค้าถูกมองเห็น

ต้นทุนกลุ่มนี้อาจนำมาพิจารณาเป็นค่าใช้จ่ายในการคำนวณภาษีได้ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง แต่ควรเก็บเอกสารหรือรายงานค่าธรรมเนียมจากแพลตฟอร์มไว้ให้ครบ เพื่อให้สามารถตรวจสอบยอดขายและค่าใช้จ่ายได้

ผลกระทบจากกฎภาษีนำเข้าตั้งแต่บาทแรก

ถ้าธุรกิจที่กำลังจะเริ่มเป็นแบบนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศมาขาย ไม่ว่าจะขายหน้าร้านหรือขายออนไลน์ ก็อาจได้รับผลกระทบจากมาตรการจัดเก็บอากรขาเข้าสำหรับสินค้านำเข้าตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นไป โดยมีการยกเลิกหลักเกณฑ์การยกเว้นอากรสำหรับสินค้ามูลค่าต่ำตามเกณฑ์เดิม และกำหนดให้สินค้านำเข้าที่เข้าเงื่อนไขต้องชำระอากรตามพิกัดศุลกากร รวมถึง VAT ตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

เรื่องนี้เป็นต้นทุนของสินค้าตอนนำเข้า ไม่ได้ขึ้นอยู่โดยตรงกับว่าจะนำสินค้าไปขายหน้าร้านหรือขายออนไลน์ แต่รายละเอียดภาษีที่ต้องจ่ายจริงยังขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า พิกัดศุลกากร และสิทธิหรือเงื่อนไขทางภาษีที่เกี่ยวข้อง

ดังนั้นก่อนตัดสินใจว่าจะขายช่องทางไหน ควรพิจารณาแหล่งที่มาของสินค้าประกอบไปด้วย ไม่ใช่ดูแค่ช่องทางขายอย่างเดียว

ความเสี่ยงเรื่องการตรวจสอบก็ต่างกัน

ร้านค้าปลีกที่รับเงินสดหน้าร้านเป็นหลัก อาจมีข้อมูลการรับเงินที่ไม่ผ่านระบบธนาคารทุกครั้ง แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่สามารถตรวจสอบรายได้ได้ เพราะผู้ประกอบการยังมีหน้าที่บันทึกรายได้จากการขายตามความเป็นจริง

ในขณะที่ธุรกิจออนไลน์ที่รับเงินผ่านการโอนหรือผ่านแพลตฟอร์มเป็นหลัก จะมีร่องรอยทางการเงินและข้อมูลธุรกรรมมากขึ้น และในกรณีที่ธุรกรรมเข้าข่าย “ธุรกรรมลักษณะเฉพาะ” สถาบันการเงินหรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้องมีหน้าที่รายงานข้อมูลตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

ตัวอย่างเกณฑ์ธุรกรรมลักษณะเฉพาะ ได้แก่ การฝากหรือรับโอนเงินทุกบัญชีรวมกันตั้งแต่ 3,000 ครั้งขึ้นไปต่อปี หรืออย่างน้อย 400 ครั้งและมียอดรวมตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป

เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะเลือกช่องทางไหน สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการบันทึกรายได้ให้ตรงกับความเป็นจริงตั้งแต่ต้น ไม่ใช่พยายามหลีกเลี่ยงการตรวจสอบ เพราะสุดท้ายแล้วทั้งสองช่องทางล้วนมีวิธีที่ข้อมูลรายได้สามารถถูกตรวจสอบได้

แล้วแบบไหนคุ้มภาษีกว่ากันจริงๆ?

คำตอบตรงไปตรงมาคือ ขึ้นอยู่กับกำไรสุทธิที่เหลือหลังหักต้นทุนและค่าใช้จ่ายตามหลักเกณฑ์ภาษี ไม่ใช่ขึ้นอยู่กับช่องทางขายโดยตรง

ธุรกิจที่มีอัตรากำไรสูงและควบคุมต้นทุนได้ดี ไม่ว่าจะขายหน้าร้านหรือขายออนไลน์ก็ต้องคำนวณภาษีตามรูปแบบธุรกิจและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง สิ่งที่ควรทำก่อนตัดสินใจคือลองประมาณการรายได้และต้นทุนทั้งสองแบบให้ละเอียด รวมค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มหรือค่าเช่าพื้นที่เข้าไปด้วย แล้วดูว่าแบบไหนเหลือกำไรจากการดำเนินงานมากกว่ากันจริงๆ ก่อนที่จะไปคำนวณภาระภาษีต่อ

ขายทั้งหน้าร้านและออนไลน์พร้อมกันได้ไหม?

หลายธุรกิจในปัจจุบันเลือกทำทั้งสองช่องทางควบคู่กัน เพื่อกระจายความเสี่ยงและเข้าถึงลูกค้าได้กว้างขึ้น ซึ่งก็ทำได้ เพียงแต่ต้องวางระบบบัญชีให้แยกรายได้และต้นทุนของแต่ละช่องทางให้ชัดเจน

ตัวอย่างเช่น แยกยอดขายหน้าร้าน ยอดขายจากเว็บไซต์ และยอดขายจากแพลตฟอร์มออนไลน์ รวมถึงแยกค่าธรรมเนียม ค่าขนส่ง ค่าโฆษณา และต้นทุนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง วิธีนี้จะช่วยให้เห็นว่าช่องทางไหนทำกำไรได้ดีกว่ากันจริงๆ

ถ้าขายออนไลน์แล้วมีรายได้หลายแพลตฟอร์ม ต้องระวังอะไร?

สิ่งที่ควรระวังคือ ยอดขายที่ลูกค้าจ่าย กับยอดเงินที่โอนเข้าบัญชี อาจไม่เท่ากัน เพราะแพลตฟอร์มอาจหักค่าคอมมิชชั่น ค่าธรรมเนียม หรือค่าใช้บริการบางรายการก่อนโอนเงินให้ผู้ขาย

ดังนั้นไม่ควรนำเฉพาะยอดเงินสุทธิที่แพลตฟอร์มโอนเข้าบัญชีมาใช้เป็นยอดขายโดยไม่ตรวจสอบรายงานของแพลตฟอร์ม ควรเก็บรายงานคำสั่งซื้อ ยอดขาย ค่าธรรมเนียม การคืนสินค้า และยอดสุทธิไว้ประกอบกัน

คำถามที่คนถามกันบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• กรมสรรพากร — ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและกำหนดเวลาการจดทะเบียน
  https://www.rd.go.th/7061.html
  
• กรมสรรพากร — ผู้ประกอบกิจการที่ไม่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
  https://www.rd.go.th/7060.html
  
• กรมสรรพากร — การรายงานธุรกรรมลักษณะเฉพาะ
  https://www.rd.go.th/5951.html
  
• กรมศุลกากร — มาตรการจัดเก็บอากรขาเข้าจากสินค้านำเข้าตั้งแต่บาทแรก ปี 2569
  https://www.customs.go.th/data_files/8342f73dce85665090d55bb44eb9a0e4.pdf
  
• กรมสรรพากร — แนวทางเกี่ยวกับเงินได้จากการขายสินค้า มาตรา 40(8)
  https://www.rd.go.th/22899.html